bêu

Thân thiện

Hắn bêu đầu người ở chợ để đe dọa dân làng.

Định nghĩa

1. Động từ:

   • Phơi bày, trưng bày (một cách công khai để đe dọa hoặc làm nhục): Hành động đưa một vật (thường là một phần cơ thể người bị giết) hoặc một người ra trước đám đông để thị uy hoặc làm cho xấu hổ.
   • Tự làm lộ ra, tự phơi bày (điều xấu, sự kém cỏi của bản thân): Hành động vô tình hoặc cố ý khiến người khác thấy rõ sự thiếu hiểu biết, sai lầm hoặc nhược điểm của chính mình.

2. Tính từ:

   • Đáng xấu hổ, đáng hổ thẹn: Dùng để miêu tả một hành động, sự việc hoặc tình huống khiến người trong cuộc cảm thấy nhục nhã, mất mặt.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:

  • Bọn cướp bêu đầu nạn nhân để cảnh cáo dân làng. (Hành động trưng bày công khai để đe dọa.)
  • Anh ta cứ cãi nhau ồn ào thế là tự bêu cái tính nóng nảy của mình ra. (Hành động tự làm lộ điểm yếu.)
  • Đừng có nói nhiều kẻo lại bêu cái dốt của mình ra đấy. (Cảnh báo về việc tự phơi bày sự thiếu hiểu biết.)

• Tính từ:

  • Thua một đội yếu thế kia, bêu quá! (Cảm giác về một việc đáng xấu hổ.)
  • Rõ bêu cái mặt! Làm việc gì cũng hỏng. (Nhận xét về sự đáng hổ thẹn của ai đó.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "bêu riếu": (động từ) phát tán, loan truyền những thông tin xấu, không hay về ai đó với mục đích làm họ xấu hổ.
  • Hắn ta đi khắp nơi bêu riếu chuyện gia đình người ta.

Biến thể và từ gần giống

• Bêu xấu (động từ): cố ý làm cho ai đó trở nên xấu xa, đáng khinh trong mắt người khác.

  • Đối thủ chính trị đã tìm cách bêu xấu ông ta trên báo chí.

• Phơi bày (động từ): để lộ ra, cho thấy rõ (thường là điều tiêu cực). Từ này mang sắc thái trung tính hơn "bêu".

  • Bài báo đã phơi bày những sai phạm trong quản lý.

• Làm nhục (động từ): làm cho ai đó cảm thấy bị sỉ nhục, mất thể diện. Đây là mục đích chính của hành động "bêu" (động từ, nghĩa 1).

Từ đồng nghĩa

• Động từ (nghĩa 1): Trưng bày, phô bày (nhưng với mục đích đe dọa/ làm nhục).
• Động từ (nghĩa 2): Tố cáo (bản thân), phô phang, phơi ra.
• Tính từ: Nhục nhã, xấu hổ, hổ thẹn, mất mặt.

Thành ngữ liên quan

• "Bêu đầu dê, bán thịt chó": Thành ngữ chỉ hành vi lừa đảo, gian dối, treo đầu này nhưng bán thứ khác.
  • Cửa hàng đó toàn bêu đầu dê bán thịt chó, đừng có tin lời quảng cáo.

Học thuật

1. I. đgt. 1. Bày ra trước đông đảo mọi người để đe doạ hoặc làm nhục: Giặc giết người rồi bêu đầu ở chợ. 2. Làm lộ ra điều đáng xấu hổ: Càng nói nhiều, càng tự bêu mình. II. tt. Đáng xấu hổ, đáng nhục nhã: rõ bêu cái mặt Việc làm ấy bêu quá.