be

/bi:/

Thân thiện

Thuyền be theo bờ sông.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Đồ đựng rượu, thường làm bằng sành sứ, có hình dáng bầu tròn, cổ dài: Dụng cụ truyền thống dùng để đựng rượu.
   • Khúc gỗ tròn, nguyên cây: Một đoạn gỗ chưa qua xẻ, còn nguyên vỏ.
   • Mạn thuyền, tàu: Phần hông, bên sườn của một con thuyền hoặc tàu thủy.

2. Động từ:

   • Đắp, vun (đất, bùn) thành bờ nhỏ: Dùng tay hoặc công cụ để tạo thành một bờ đất thấp, thường để ngăn nước.
   • Vun, nâng cao miệng vật đựng khi đong lường: Dùng tay vun thêm ở miệng đấu, thùng để đong được nhiều hơn mức bình thường.
   • Men theo, di chuyển sát vào: Di chuyển dọc theo một đường biên hoặc áp sát vào một vật thể khác.
   • (Khẩu ngữ) Quát mắng, la lối: Lên tiếng lớn để trách mắng, chỉ trích ai đó.

3. Tính từ:

   • Có màu be: Màu nâu nhạt, gần giống màu cà phê sữa pha loãng.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Ông cụ thích uống rượu trong chiếc be sứ nhỏ. (Đồ đựng rượu)
  • Người thợ mộc đang bóc vỏ một khúc be. (Khúc gỗ tròn)
  • Con thuyền va mạnh vào be tàu lớn. (Mạn thuyền/tàu)

• Động từ:

  • Bác nông dân be bờ để giữ nước cho ruộng. (Đắp bờ)
  • Người bán hàng không nên be đấu khi đong gạo cho khách. (Vun miệng đấu)
  • Chiếc thuyền nan be theo bờ sông để tìm chỗ đậu. (Men theo)
  • Cô giáo be đứa trẻ vì tội nghịch phá. (Quát mắng)

• Tính từ:

  • Cô ấy chọn mua một chiếc túi màu be rất dễ phối đồ.

Các cách sử dụng nâng cao

• "be bờ": Hành động đắp đất tạo thành bờ nhỏ, thường trong canh tác nông nghiệp.

  • Trước mùa mưa, bà con nông dân thường ra đồng be bờ giữ nước.

• "be miệng": Hành động gian lận trong mua bán bằng cách vun cao miệng dụng cụ đong lường.

  • Mua ở chợ, phải để ý kẻo họ be miệng đấu thì mình thiệt.

• "be theo": Di chuyển một cách khéo léo, sát theo một đường hoặc vật làm chuẩn.

  • Tài công lái tàu be theo luồng nước sâu để tránh mắc cạn.

Biến thể và từ gần giống

• Be be (động từ, từ láy): Kêu be be (thường mô phỏng tiếng kêu của dê, cừu).
  • Đàn dê trên đồi kêu be be.

Từ đồng nghĩa

• Danh từ (đồ đựng): Bình, chai, lọ.
• Động từ (đắp bờ): Đắp, vun, bồi.
• Động từ (quát mắng): Mắng, quát, la.
• Tính từ (màu): Màu kem, nâu nhạt.

Các cụm từ liên quan

• Be bờ giữ nước: Công việc đắp bờ để tích trữ nước cho đồng ruộng.
• Be mạn thuyền: Hành động áp sát mạn thuyền này vào mạn thuyền khác (thường khi cập bến hoặc chuyển hàng).
• Màu be nhạt: Màu be có sắc độ rất nhạt, gần với màu trắng ngà.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Rượu ngon chẳng quản be sành": Thành ngữ ca dao, ý nói nội dung, chất lượng tốt thì không cần quan tâm đến hình thức bên ngoài (chiếc be bằng sành).

Học thuật

1. 1 dt. Đồ đựng rượu, có bầu tròn, cổ dài, thường làm bằng sành sứ: be rượu Rượu ngon chẳng quản be sành (cd.).
2. 2 dt. Gỗ tròn nguyên khúc: cạy vỏ be.
3. 3 dt. Mạn (thuyền, tàu thuỷ): be xuồng.
4. 4 đgt. 1. Dùng tay lấy đất ướt để đắp thành bờ nhỏ: đắp đập be bờ be con chạch. 2. Dùng bàn tay để nâng cao miệng đấu, miệng thùng để đong cho được nhiều hơn: Đong bình thường, không được be đâu đấy.
5. 5 đgt. 1. Men theo, dọc theo đường biên: Thuyền be theo bờ sông. 2. Di chuyển sát vào: Xuồng be gần bến.
6. 6 (F. beige) tt. Có màu gần như màu cà phê sữa nhạt: vải màu be.
7. 7 đgt., Nh. Be be.