ai

Thân thiện

Một em bé đang tìm ai đó trong trò chơi trốn tìm.

Định nghĩa

1. Đại từ nghi vấn:

   • Người nào, người nào đó: Dùng để hỏi về danh tính, nhân thân của một người hoặc một nhóm người cụ thể.
   • Cái nào, thứ nào: Trong một số ngữ cảnh, dùng để hỏi về sự lựa chọn giữa các đối tượng.

2. Đại từ phiếm chỉ:

   • Bất cứ ai, bất kỳ người nào: Dùng để chỉ một người không xác định hoặc bất kỳ người nào trong một nhóm.
   • Mọi người, tất cả mọi người: Khi dùng lặp lại ("ai ai") hoặc trong cấu trúc phủ định, có thể mang nghĩa bao quát tất cả.
   • Không ai, chẳng có ai: Khi dùng trong câu phủ định, mang nghĩa không có một người nào.

Ví dụ sử dụng

• Đại từ nghi vấn:

  • Anh là ai? (Bạn là người nào?)
  • Trong hai cuốn sách này, bạn thích ai hơn? (Trong hai cuốn sách này, bạn thích cái nào hơn?)

• Đại từ phiếm chỉ:

  • Có ai ở nhà không? (Có người nào ở nhà không?)
  • Ai cũng phải tuân theo pháp luật. (Bất cứ ai/Mọi người đều phải tuân theo pháp luật.)
  • Trong phòng không có ai cả. (Trong phòng chẳng có người nào.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "ai ai": Mọi người, tất cả mọi người (nhấn mạnh tính toàn thể).

  • Tết đến, ai ai cũng vui mừng. (Tết đến, tất cả mọi người đều vui mừng.)

• "dù là ai" / "bất kể là ai": Cho dù là người nào đi nữa (nhấn mạnh sự không ngoại lệ).

  • Dù là ai, vi phạm luật đều bị xử lý. (Cho dù là người nào, vi phạm luật đều bị xử lý.)

• "ai vào đấy" / "ai làm nấy chịu": Người nào gây ra thì người đó phải chịu trách nhiệm.

  • Công việc phân chia rõ ràng, ai vào đấy. (Công việc phân chia rõ ràng, người nào việc nấy.)

Biến thể và từ gần giống

• Ai đó (cụm từ): Một người nào đó không xác định rõ.

  • Có ai đó đang đợi bạn ở ngoài cửa. (Có một người nào đó đang đợi bạn ở ngoài cửa.)

• Bất cứ ai (cụm từ): Bất kỳ người nào, không loại trừ.

  • Bất cứ ai cũng có quyền được học hành. (Bất kỳ người nào cũng có quyền được học hành.)

Từ đồng nghĩa

• Người nào (đại từ nghi vấn): Dùng để hỏi tương tự "ai".
• Bất kỳ người nào (đại từ phiếm chỉ): Cùng nghĩa với "ai" khi phiếm chỉ.

Thành ngữ liên quan

• Ai giàu ba họ, ai khó ba đời: Thành ngữ nói về sự thay đổi, không có gì là vĩnh viễn (giàu nghèo đều có thể đổi thay).
• Biết ai, tin ai: Thể hiện sự thận trọng, khó khăn trong việc tin tưởng con người.
• Hơn ai hết: Hơn tất cả mọi người.
  • Cô ấy, hơn ai hết, hiểu rõ nỗi khổ của bệnh nhân. (Cô ấy, hơn tất cả mọi người, hiểu rõ nỗi khổ của bệnh nhân.)

Học thuật

1. đt. 1. Người nào: Ai có súng dùng súng, ai có gươm dùng gươm (HCM) 2. Mọi người: Đến phong trần cũng phong trần như ai (K) 3. Người khác: Nỗi lòng kín chẳng ai hay (K) 4. Đại từ không xác định về cả ba ngôi: Ngoài ra ai lại tiếc gì với ai (K) 5. Không có người nào: Ai giàu ba họ, ai khó ba đời (tng).