chia

Thân thiện

Cô giáo chia bánh cho các em học sinh.

Định nghĩa

1. Động từ:
   • Phân ra, tách ra từng phần từ một chỉnh thể, một tổng thể: Hành động làm cho một vật, một nhóm hay một khối lượng trở thành nhiều phần nhỏ hơn.
   • Thực hiện phép tính chia trong toán học: Tìm một thừa số khi biết tích và thừa số kia.
   • Phân phát, phân chia cho người khác để cùng hưởng: Đưa một phần của cái mình có cho người khác.
   • Cùng chung chịu, cùng trải qua (cảm xúc, tình cảm): Tham gia vào niềm vui, nỗi buồn hoặc khó khăn với người khác.
   • (Ngôn ngữ học) Biến đổi hình thái động từ: Thay đổi hình thức của động từ theo ngôi, số, giống, thời, thể.

Ví dụ sử dụng

• Động từ (Phân ra, tách ra):

  • Chúng tôi chia chiếc bánh thành sáu phần bằng nhau.
  • Để tiện quản lý, công ty chia bộ phận kinh doanh thành ba nhóm nhỏ.

• Động từ (Phép tính toán học):

  • Mười lăm chia cho năm được ba.
  • Bài toán yêu cầu học sinh chia 48 cho 6.

• Động từ (Phân phát, cùng hưởng):

  • Bà mẹ chia kẹo cho các con.
  • Sau vụ thu hoạch, họ chia lợi nhuận cho các thành viên trong hợp tác xã.

• Động từ (Cùng chung chịu cảm xúc):

  • Cả lớp viết thiệp để chia buồn cùng bạn.
  • Chúng tôi đến để chia vui với gia đình em trong ngày cưới.

• Động từ (Ngôn ngữ học):

  • Giáo viên yêu cầu học sinh chia động từ "có" ở thì quá khứ.
  • Việc chia động từ trong tiếng Pháp khá phức tạp với người mới học.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Chia tay": Tách ra, không còn ở cùng nhau (thường chỉ mối quan hệ).

  • Hai người bạn thân đã phải chia tay khi một người chuyển đi nước ngoài.

• "Chia sẻ": Cùng trao đổi, cùng có chung (thông tin, cảm xúc, tài nguyên).

  • Anh ấy luôn sẵn lòng chia sẻ kinh nghiệm làm việc của mình.

• "Chia cắt": Phân chia một cách triệt để, thường dẫn đến sự tách biệt.

  • Lịch sử đã chứng kiến nhiều vùng đất bị chia cắt vì chiến tranh.

• "Chia để trị": Một chiến lược hoặc chính sách nhằm phân chia đối thủ thành các nhóm nhỏ, yếu hơn để dễ dàng khống chế hoặc cai quản.

  • Chính sách "chia để trị" của thực dân đã gây ra nhiều mâu thuẫn nội bộ.

Biến thể và từ gần giống

• Chia chác (động từ): Phân chia, thường với hàm ý không công bằng hoặc tranh giành.

  • Hai anh em tranh cãi về việc chia chác tài sản của cha mẹ để lại.

• Chia lìa (động từ): Chia cách, xa rời, thường mang sắc thái buồn đau, vĩnh viễn.

  • Chiến tranh đã khiến bao gia đình phải chia lìa.

• Chia xẻ (động từ): Như "chia sẻ", cùng san sẻ.

  • Mọi người cùng chia xẻ khó khăn với vùng bị thiên tai.

Từ đồng nghĩa

• Phân chia: Phân ra thành từng phần.
• Phân phát: Chia ra để phát cho nhiều người.
• San sẻ: Chia bớt phần mình cho người khác (thường về vật chất, tinh thần).
• Tách: Làm cho rời ra từ một khối.

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

• Chia ra: Tách thành nhiều phần hoặc nhiều nhánh.

  • Con đường này chia ra làm hai ngả phía trước.

• Chia cho: Dùng trong phép toán hoặc chỉ việc phân phát cho ai đó.

  • Hãy chia số gạo này cho các hộ dân trong thôn.

• Chia với: Cùng trải nghiệm, cùng có chung với ai.

  • Tôi muốn chia với bạn một câu chuyện thú vị.

Thành ngữ liên quan

• Chia ngọt sẻ bùi: Cùng nhau hưởng niềm vui và cùng nhau chịu đựng khó khăn, gian khổ.

  • Họ đã trải qua bao năm tháng chia ngọt sẻ bùi.

• Chia năm xẻ bảy: Chia nhỏ ra thành nhiều phần, khiến trở nên rời rạc, không còn nguyên vẹn.

  • Kế hoạch ban đầu tốt đẹp, nhưng vì nhiều ý kiến trái chiều nên giờ đã bị chia năm xẻ bảy.

Học thuật

1. đgt. 1. Phân ra, san ra từng phần từ một chỉnh thể, một tổng thể: chia thành hai phần Đoàn đại biểu chia thành các nhóm xuống các địa phương. 2. Tìm một trong hai thừa số khi đã biết thừa số kia: 10 chia 2 được 5. 3. Phân ra cho được hưởng quyền lợi gì: chia quà chia lợi tức. 4. Cùng chung chịu, chung hưởng đắng cay hay vui sướng: điện chia buồn chia vui với bạn chia ngọt sẻ bùi (tng.). 5. Biến đổi động từ theo ngôi, số, giống, thời thể: cách chia động từ trong tiếng Nga.